Văn Vũ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chỉ hai vị vua sáng lập triều đại nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc: "Văn Vũ" là cách gọi tắt, kết hợp tước hiệu của Chu Văn Vương và Chu Vũ Vương, hai cha con được xem là những bậc minh quân, người đặt nền móng và người hoàn thành sự nghiệp kiến lập nhà Chu.
- Biểu tượng của đức hạnh và sự nghiệp vẹn toàn: Trong văn hóa Nho giáo, "Văn Vũ" thường được nhắc đến như một hình mẫu lý tưởng, kết hợp giữa đức độ văn trị (của Văn Vương) và sự nghiệp võ công (của Vũ Vương).
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Các nhà Nho thường ca ngợi thời đại Văn Vũ. (Các nhà Nho thường ca ngợi thời đại của Văn Vương và Vũ Vương.)
- Tấm gương Văn Vũ được lưu truyền trong sử sách. (Tấm gương của Văn Vương và Vũ Vương được lưu truyền trong sử sách.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Văn trị Vũ công": Thành ngữ thường đi kèm, mô tả sự nghiệp toàn vẹn của một triều đại hoặc một người cai trị, có cả công lao văn hóa, giáo hóa và thành tích quân sự, mở mang bờ cõi.
- Triều đại ấy được ca tụng là có Văn trị Vũ công. (Triều đại ấy được ca tụng là có cả thành tựu về văn trị và võ công.)
Biến thể và từ gần giống
- Văn Vương (danh từ riêng): Chỉ Tây Bá Cơ Xương, người dùng đức hạnh và chính sách nhân nghĩa để thu phục lòng người, đặt nền tảng cho nhà Chu.
- Vũ Vương (danh từ riêng): Chỉ Cơ Phát, con của Văn Vương, người lãnh đạo quân chư hầu diệt Trụ, chính thức lập nên nhà Chu.
Từ đồng nghĩa
- Minh quân: Vị vua sáng suốt, hiền đức.
- Thánh quân: Vị vua được tôn là bậc thánh, mẫu mực.
Thành ngữ liên quan
- "Văn Vũ chi đạo": Đạo lý, phương cách trị nước của Văn Vương và Vũ Vương, thường được các nhà Nho viện dẫn như khuôn mẫu lý tưởng.
- Bậc đế vương cần noi theo Văn Vũ chi đạo. (Bậc đế vương cần noi theo đạo lý trị nước của Văn Vương và Vũ Vương.)
- Văn Vương và Vũ Vương, hai vua sáng nghiệp nhà Chu
- Thời vua Trụ nhà ân, Văn Vương làm Tây Bá Vương dựng nước ở chân núi Kỳ Sơn (Nay thuộc Thiểm Tây), ra sức tích điều thiện, làm điều nhân, thi hành chính đạo. Sau có người gièm nên ông bị vua Trụ cầm tù ở Dữu Ký. Có kẻ bầy tôi là Tán Nghi Sinh dâng con gái đẹp cho vua Trụ, Văn Vương mới được phóng thích trở về nước cũ
- Chu Vũ Vương là con Chu Văn Vương, tên Phát. Cuối đời nhà ân, kế vị cha giữ chức Tây Bá Vương. Vua Trụ vô đạo, Vũ Vương thống lĩnh quân chư hầu đông chinh đánh bại vua Trụ ở Mục Dã, phế nhà ân, dựng nghiệp nhà Chu, đóng đô ở đất Cảo, ở ngôi được 19 năm
- Văn Vương và Vũ Vương được nhà Nho xem là những ông vua hiền